1129 sonuç bulundu
Uygulanan Filtreler
  • Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten
Dergiler
Yayınlayan Kurumlar
Yayın Yılı
Yazarlar
Anahtar Kelimeler
Benzerlik Yayın Tarihi - Yeniden Eskiye Yayın Tarihi - Eskiden Yeniye

"En" Sözü Kullanılış Yeri ve İşlevine Dair

Ceyhun Vedat Uygur
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2002, Cilt 50, Sayı 1 · Sayfa: 82-94
Bilindiği gibi "en" sözü, Eski Türkçe dönemi eserlerinden beri takip edebildiğimiz ve bugün de birçok yaşayan Türk lehçesinde kullanılan bir sözdür. "en" sözü, eski devir metinlerinde "an/ang", "en/eng", "in/ing", bazen de "em" ve "am" şeklinde kullanılmıştır ve bugün de "em" şekli hariç "en/eng", "in/ing", "en" şeklinde kullanılmaya devam edilmektedir. Bu sözün bilinen temel işlevi de, sıfatların ve zarfların önünde kullanılıp, o sıfat veya zarfın pekiştiricisi olmaktır. Biz, bu yazımızda "en" sözünün farklı bir kullanımından söz edeceğiz.

Rasih İbrahim'in Okçulukla İlgili Bir Manzumesi

Abdullah Bulut
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2002, Cilt 50, Sayı 1 · Sayfa: 9-20
Divan edebiyatında aşk, tasavvuf gibi genel konuların dışında, çeşitli, bilim ve meslek dallarının terimlerinin kullanıldığı şiirleri vardır. Bu yazıda XIX. Yüzyıl şairlerinden Rasih İbrahim'in okçuluk deyim ve terimlerinin kullanıldığı bir şiiri incelenmiştir. Şiir günümüz Türkçesiyle nesre çevrilmiş, okçulukla ilgili terimler açıklanmıştır. Metnin sonunda terimler anlamlarıyla birlikte alfabetik olarak verilmiştir.

Berendi Köyünde Hayvan ve Hayvancılıkla İlgili Kelimeler

Ali Yıldırım
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2002, Cilt 50, Sayı 1 · Sayfa: 95-105
Bir toplumu millet yapan unsurların başında gelen dil, o dili konuşan bireyleri birbirine, milletine ve geçmişine bağlar. Bu yönüyle dil, geçmişten geleceğe kuşaklar arasında bir köprü kurarak, aktarmacılık görevi üstlenir. Başka bir söyleyişle dil, toplumların sosyal yönünü yansıtan bir ayna olup, o aynada kültürlerin derin izlerini ve ulusal bilinci görmek mümkün olabilmektedir.

Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğüne Yeni Katkılar

Hasan Eren
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2002, Cilt 50, Sayı 1 · Sayfa: 106-160
Leksika'yı gözden geçirdikten sonra birtakım sorunların özel olarak tartışmaya açık olduğunu gözlemledim. Bu sorunların yer darlığı dolayısıyla etimolojik sözlüğümde uzun uzadıya tartışmaya açılmasına olanak olmadığı doğaldır. O nedenle tartışılmaya değer sorunların bir bölümünü bu yazımda ele alarak bu konulardaki düşünce ve gözlemlerimi ortaya koymayı gerekli gördüm.

Boşnak Dilinde Türkçe Kelimeler

Kerima Filan
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2002, Cilt 50, Sayı 1 · Sayfa: 28-39
Her bir dilde başka bir dilin veya başka dillerin etkisini görmek mümkündür. Öteki dillerin etkisi dışında gelişen bir dil yoktur denilebilir. Diller arasındaki bu etkileşim, genel olarak tarihi seyrinin, diğer deyişle farklı kültürlerin temasta bulunmasının neticesidir.

Vezir-i Azam Piri Mehmed Paşa ve Tesdis Edilen Bir Beyt-i Bercestesi

Süreyya Beyzadeoğlu
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2001, Cilt 49 · Sayfa: 25-33
Sadece padişahlar değil, bu dönemde devletin her kademesinde görev yapan devlet adamları şiirle meşgul olmuşlardır. Bunlardan biri de hem Yavuz hem de Kanuni'nin sadrazamlığını yapan Piri Mehmed Paşa'dır. Bu yazıda Piri Mehmed Paşa'nın kısa biyografisi verildikten sonra bugüne kadar bilinmeyen bir beyti ve bu beyte Mostarlı Hasan Ziya'i tarafından yazılan tesdis açıklanmıştır.

Avusturyalı Türkolog Herbert Jansky'nin Osmanlı Türkçesi Hakkındaki Düşünceleri

M.sani Adıgüzel
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2001, Cilt 49 · Sayfa: 1-24
Yazıda Avusturyalı Türkolog Herbert Jansky'nin Osmanlı Türkçesi Hakkındaki Düşüncelerine yer verilmiştir.

Eski Anadolu'da +lU Eki Üzerine

Erdoğan Boz
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2001, Cilt 49 · Sayfa: 34-43
Ekin işlevi dışında, kelimeye kattığı anlamlar, ünlüsü ve üzerine aldığı ekler, kelime gruplarında kullanımı ve +sUz ekiyle mukayesesi de sorun kapsamında değerlendirilmiştir.

Divanü Lügati't-Türk'ten Türkiye Türkçesine

Orhan Kabataş
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2001, Cilt 49 · Sayfa: 147-161
Divan'ın söz dağarcığı Türkiye Türkçesinin söz varlığı ile karşılaştırıldığında sanılandan daha fazla sözcüğün gerek ölçünlü dilde gerekse yerel ağızlarda ya olduğu gibi ya da çok az değişikliğe uğrayarak kullanıldığı görülür. Bu kadar değişikliğin Oğuzca kaydıyla verilen sözcüklerle Çağdaş Türkiye Türkçesinde kullanılan biçimler arasında da var olduğu açıkça gözlenmektedir. Bu değişikliklerin çağdaş Oğuz grubu lehçelerinin dışında kalan öbür lehçelerde daha çok meydana geldiği bilinen bir gerçektir.Somut bir kanıt oluşturması daha çok meydana geldiği bilinen bir gerçektir.

Türkiye Türkçesi Ağızlarında #h Sesi Üzerine

Gürer Gülsevin
Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten · 2001, Cilt 49 · Sayfa: 129-146
Dilde tarih içinde pek çok sesin değişikliğe uğradığı bilinmektedir. Bu sebepten, bugün tek bir ses olarak gördüğümüz bazı şekiller, aslında farklı fonemlerin değişikliğe uğrayarak aynılaşmış halleri olabilmektedir. Türkiye Türkçesindeki kelime başı h- seslerinin de farklı kaynakları vardır. Yabancı asıllılarda bile ön türeme olmayan #h- sesi bulunmaktadır. Bu yazıda Türkiye Türkçesi ağızlarında bulunan h-'ler sınıflandırılmıştır.