Bu makalede, Kıbrıslı Türk halk bilimi araştırmacısı ve yazar olan Oğuz M. Yorgancıoğlu’nun (1942-2021) Kıbrıs Türk halk kültürüyle ilgili çalışmalarından hareketle, halk bilimci olarak nasıl bir araştırmacı profiline sahip olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Kıbrıs Türkleri ve Kıbrıs Türk halk bilimi çalışmaları hakkında genel bir girişten sonra Yorgancıoğlu’nun kısa yaşam öyküsü verilmiştir. Ardından Yorgancıoğlu’nun sahip olduğu halk bilimci profili, çalışmalarının incelenmesi sonucu tespit edilen dokuz başlık altında ele alınmıştır. Bu başlıklar şöyledir: “Yorgancıoğlu’nun kitapları ve çalışmalarının genel niteliği”, “Folklor Ürünlerine ve Folklor Araştırmalarına Bakışı”, “Kıbrıs Türk Halk Bilimi Çalışmalarındaki Öncülük Rolü”, “Derlediği Ürünler Üzerindeki Çalışmaları ve Alanda Yenilik Arayışları”, “Bilgilerini Güncelleyip Kendini Geliştirme, Mütevazı ve Gerçekçi Olma Özellikleri”, “Kitaplarındaki Dil ve Üslup Özellikleri”, “Araştırmacılığının Yanında Halk Şiiri Formlarında Ürünler de Vermesi”, “Kitaplarında Yoğun Şekilde Görsel Malzeme (Fotoğraf, Resim vb.) Kullanımı” ve “Halk Bilimi Dışındaki Kitapları ve Bu Kitaplara Halk Bilimci Kimliğinin Yansıması”. Bu başlıklar altında aktarılıp tartışılan veriler, çalışmanın “Sonuç” bölümünde topluca değerlendirilmiş ve ulaşılan sonuçlar da maddeler hâlinde sıralanmıştır. Bu sonuçlar çerçevesinde bir halk bilimci olarak Yorgancıoğlu’nun temel amacının, Kıbrıs Türk kültürünün kayıt altına alınıp işlenerek gelecek kuşaklara aktarılması ve böylece her bakımdan varlığını sürdürmesine katkıda bulunma çabası olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Yorgancıoğlu’nun kitaplarının, içerdikleri ürün, tespit ve değerlendirmelerin orijinalliği bakımından, Kıbrıs Türk halk kültürü alanında yapılacak çalışmalar için önemli birer veri kaynağı durumunda olduğu sonucuna da ulaşılmıştır.

Türklük bilimine önemli katkıları olan Aleksandr Nikolayeviç Samoyloviç üzerine araştırmalar sürmektedir. Araştırmaların sürmesinde arşivlerde kendisiyle ilgili araştırılmayı bekleyen çok sayıda malzemenin olması, ayrıca yeni bilgi ve vesikaların bulunması etkili olmaktadır. Araştırmalar özellikle Rusya, Türkiye ve diğer Türk cumhuriyetlerindeki araştırmacılar tarafından yapılmaktadır ve yayınların dili genellikle Rusça ve Türkçedir. Rusya ve Türk cumhuriyetlerindeki araştırmacıların Türklük bilimci olmalarıyla Türkiye’deki çalışmaları takip edip anladıklarını varsayabiliriz. Ancak Türkiye tarafında bir dil engeli söz konusudur. Buna bağlı olarak da araştırma alanıyla ilgili son gelişmelerin takip edilmesinde sorun yaşandığını varsaymak mümkündür. Çalışmada bu varsayımdan hareket edilerek 2018-2022 dönemini kapsayan 5 yılda, Rusça yayımlanmış 11 makale incelenmiştir. Temel amaç bunların alana katkılarının neler olduğunu, ayrıca alanda gelinen son durumu tespit etmek ve Türkiye’deki ilgililerin dikkatine sunmaktır. Kullanılan yöntem, makalelerin amaçlarının ve sonuçlarının tespit edilmesi, ayrıca atıf ve kaynaklarının literatürle ilişkisinin çözümlenmesine dayanmaktadır. Bulgulara göre incelenen 11 makalenin bir kısmı daha önceki çalışmalarda ortaya konanların bir tekrarıdır ve bunlar alana sınırlı bir katkıda bulunur, bununla beraber bazı makaleler hem yeni bulgu ve tespitler sunarak hem de yeni yaklaşımlar getirerek alana önemli katkılar sunar. Bunlar, mektup ve fotoğraflardan hareketle ortaya konan makalelerdir ve şu sonucu verirler: Samoyloviç muhabirler ve fotoğraflar vasıtasıyla Türklük bilimi araştırmalarının çok erken bir döneminde, doğrulanabilir bilgiye ulaşmayı gaye edinen bir araştırma ve inceleme yöntemi benimsemiştir.