İçbatı Anadolu Bölgesi'nde son yıllarda yapmış olduğumuz yüzey araştırmalarında tespit edilen seramikler, bölgenin Geç Neolitik Çağ/Erken Kalkolitik Çağ (GNÇ/EKÇ) kültürlerinin anlaşılmasına önemli katkılar sağlamıştır. Bu bağlamda Afyonkarahisar'daki Eyice Höyük, Bektaş Höyük Tepe, Akin-üçin, Çalca Asarın Tepe, Devlethan Ören, Menteş Höyük, Pani Höyük, içildi-eçin özellikle önemlidir. Bu yerleşmelerin bulunduğu alan aynı zamanda Uşak, Denizli ve Kütahya kesimine doğru uzanan doğal ulaşım güzergâhının başlangıcıdır. Yerleşmelerde güneydeki Burdur Yöresi'nin tipik boyalı seramiği dışında Aslanapa kültürünün morumsu kırmızı veya kahverengi boyalı çanak çömlek grupları da bulunmuştur. Afyonkarahisar'ın kuzey kısımlarındaki bu yayılım alanı Uşak, Denizli ve Kütahya ile bağlantıyı da ortaya koymaktadır. Buluntular Aslanapa kültürünün Afyonkarahisar'ın güney ve doğusuna kadar yayılmış olduğunu göstermektedir.

Yukarı Çaybelen Köyü'nün (Yukarı Maçaklı) 500 m batısındaki, Cevizli yolunun 50 m batısında ve Havuzun Başı Deresi'nin 30 m doğusunda Köy Kalesi yerleşmesi bulunmaktadır (Harita, Çizim 1). Bu yerleşme üzerinde kısmen tarım yapılmaktadır. Yerleşme kuzeybatı güneydoğu istikametinde uzanır (N. 38"50.072'; E O3O"55.631'; h: 1300). Yerleşmenin kuzeybatı güneydoğu istikameti 160 m, güneybatı-kuzeydoğu yönü 110 m ve yüksekliği 21 m'dir. Burada İlk ve Orta Tunç Çağları ile Roma dönemine ait çanak çömlek parçalarına ve taş aletlere rastlanmaktadır(1).