2 sonuç bulundu
Uygulanan Filtreler
  • Türk Tarih Kurumu
  • Amulet
Dergiler
Yayınlayan Kurumlar
Yayın Yılı
Anahtar Kelimeler

Patara’dan Manus Fica ve Phallus Betimli İki Amulet

Höyük · 2022, Sayı 10 · Sayfa: 61-74 · DOI: 10.37879/hoyuk.2022.2.061
Tam Metin
Nazarın varlığına olan inanç ve insanların kendilerini ondan koruma düşüncesi Antik Dönem’e kadar uzanmaktadır. Dualar ya da koruyucu anlam yüklenen belli hareketlerin yanı sıra, amuletler gibi bazı objelerin de kişinin üzerinde taşınmasının kem gözü uzak tutacağına inanılmıştır. Bu koruyuculuğa olan inanç sadece yaşamla sınırlı kalmamıştır. Mezar hediyesi olarak da birçok örneğin bulunması öteki dünyada da koruyuculuğun devam ettiğinin düşünüldüğünü göstermektedir. Patara’da bulunmuş olan iki kemik amulet bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Amuletlerin bir ucu manus fica diğer ucu phallus şeklinde biçimlendirilmiştir. Başparmağın işaret parmağı ile orta parmak arasına yerleştirilmesiyle oluşturulan manus fica hareketinin genel olarak Antik Dönem’de insanları nazara karşı koruduğuna inanılmaktadır. Manus fica betiminin amuletler üzerinde tek başına tasvir edilmesinin haricinde, Patara buluntularında olduğu gibi bir diğer apotropaik sembol olan phallus ile kullanıldığı çift uçlu örnekler de bulunmaktadır. Roma İmparatorluğu’nun batı eyaletlerinde sıklıkla kullanılmış olan bu amuletlerin Patara kazısında bulunmuş olan örnekleri manus fica ve phallusun çift taraflı kullanımları sebebiyle Anadolu için nadirdir.

Akdağmadeni Cam Yüzük Kaşı Mühür

Höyük · 2013, Sayı 6 · Sayfa: 59-65 · DOI: 10.37879/hoyuk.2013.13
Tam Metin
Yozgat İli Akdağmadeni ilçesi Umutluk kasabası yakınlarında bir kurtarma kazısında ele geçen toprak lahit içerisinde, bir adet camdan yapılmış kobalt mavisi renginde bir yüzük mühür bulunmuştur. Olasılıkla birinci binde yüzük mühür olarak kullanılmış söz konusu obje, Roma döneminde ikinci kez `amulet' olarak kullanılmıştır. Bu makalede, söz konusu eserin üzerindeki sahnenin yorumlanmasına ve üretim tarihinin saptanmasına çalışılmıştır. Eserin üzerinde herhangi bir yazı bulunmadığından dolayı üzerindeki figürler ve özellikle de üstteki kanatlı güneş kursunun tarzına bakılarak bir tarihleme yapılmaya çalışılmıştır. Roma Dönemi'ne ait bir mezarda ele geçen söz konusu bu cam yüzük kaşı mührün, elimizdeki bilgiler doğrultusunda 1. bine ait olma olasılığının oldukça yüksek olduğunu ve üzerindeki betimlemeler ve cam malzeme üzerine yapılmış olması ve benzeri mühürlerin Kıbrıs'ta ele geçmesi nedeniyle Fenike tipolojisinde, Kıbrıs yapımı bir mühür olduğunu düşünüyoruz.